www.DisneyArchief.nl  Home - Walt Disney -  pagina 7


 

De film opent met een korte introductie-scène , waarin Deems Taylor het woord heeft, dan begint de Toccata en Fuga. Visueel is dit deel een technisch en artistiek hoogstandje. De studio moet de figuren in Bach's muziek omzetten in abstracte en half-abstracte vormen. Dat is een nieuw experimenteel terrein voor de Disney-mensen, maar ze slagen boven verwachting. Die openingsscène houdt de aandacht gevangen en is een gedurfde poging om iets te doen dat nog niet eerder is gedaan. In de volgende delen worden verschillende verhaalvormen en -technieken gehanteerd. De Notenkraker-suite, bijvoorbeeld, haakt in op de romantische sfeer van de Silly Symphonies, en de Tovenaarsleerling is opgezet als een spectaculaire presentatie van Mickey. In Le Sacré du Printemps verandert de stemming abrupt, in dat deel vertelt Fantasia het verhaal van de pré-historie van de aarde. De Pastorale leidt terug naar het oude Griekenland, maar dan wel in Art Déco-stijl. De Urendans is een groteske en absurde interpretatie van het klassieke ballet en een uiterst hilarische parodie.

Ballet in FantasiaOp 23 september 1977 overlijdt Leopold Stokowski. Bij de re-issue van Fantasia wordt de kopie, nu voorzien van nieuw stereo-Dolby geluid die onder leiding van Irwin Kostal tot stand komt, aan Stokowski opgedragen. Fantasia is ongetwijfeld een meesterwerk. De fantastische animatie-techniek staat op een hoogte die eenmalig is. Fantasia is ook een feestelijke en indrukwekkende ervaring, maar heel beslist geen kinderfilm. Voor volwassenen en artistieke fijnproevers is Fantasia een must, een cinematografische verplichting van de eerste orde.

Cinematografisch gezien zijn Snow White and the Seven Dwarfs, Pinocchio en Fantasia baanbrekende produkties. De twee avondvullende films die dan volgen, Dumbo (1941) en Bambi (1942), zijn toch wel anders van karakter. Op Fantasia en Pinocchio heeft de studio in eerste instantie moeten toeleggen. Dumbo (1941) wordt gemaakt om dat verlies weer goed te maken.

Dumbo (1941) en Bambi (1942)
Cinematografisch gezien zijn Snow White and the Seven Dwarfs, Pinocchio en Fantasia baanbrekende produkties. De twee avondvullende films die dan volgen, zijn enigszins anders van karakter. Fantasia is, juist als Pinocchio, geen groot financieel succes. Dumbo wordt opgezet met de bedoeling een deel van het verlies goed te maken. Hij wordt gemaakt voor een fractie van de kosten die aan de vorige films besteed zijn. Multiplane-shots en andere kostbare effecten worden tot een minimum beperkt en het verhaal wordt zo eenvoudig en direct mogelijk verteld. In feite is de film een terugkeer naar de stijl van de vroegere, korte tekenfilms. Dumbo is eigenlijk kinderspel voor de tekenaars van de Studio. De film vindt een gunstig onthaal en brengt het hoognodige geld binnen. Dumbo is het verhaal van een baby-olifantje dat merkt dat hij kan vliegen.

DumboDisney was met het voorbereidende werk voor Bambi al in 1937 begonnen, voordat Snow White uitgebracht wordt. De overheersende stemming in Bambi is lyrisch. Die lyriek is vermengd met een soort milde humor. Het woud wordt in de film een personage, even belangrijk als de dieren. De reactie van het woud op het weer, zoals in het regenfragment waarin de multiplane-shots bijzonder effectief worden gebruikt, en de seizoenen, zoals in de herfst-montage, vormt evenzeer een onderdeel van het verhaal als alles wat Bambi en zijn vrienden overkomt. Dat is vooral te danken aan Tyrus Wong, die de stijl van de decors bepaalde.

Er is bij het maken van Bambi veel nadruk gelegd op natuurgetrouwheid. Speciale tekenlessen, een uitbreiding van het al bestaande leerplan, worden ingelast. Ondanks alle voorbereiding en technische hoogstandjes voldoet Bambi niet echt. De moeilijkheid zit hem duidelijk in de interpretatie, en wellicht in het script zelf. Bij de vroege Disney-films stoort het niet dat de dieren menselijke trekjes hebben en mensenstemmen, omdat ze in een eigen wereld leven die geregeerd wordt door haar eigen wetten.

Thumper en BambiVòòr Bambi wordt uitgebracht is Disney's gebruik van vermenselijkte dieren altijd binnen het geijkte patroon - fantasiewereld of sprookje - gebleven. Bambi is echter totaal anders. De film mikt op een soort naturalisme dat buiten de grenzen van het fantastische en het sprookjesachtige valt: hij laat bijvoorbeeld een uil zien die bevriend is met jonge konijntjes, die in een echt woud zijn slachtoffers zouden zijn, en er wordt van ons verlangd te geloven in herten die de taal spreken en de gevoelens delen van mensen die geacht worden hun vijanden te zijn. Het is moeilijk die tegenspraken met elkaar in overeen-stemming te brengen.

Toch is Bambi een belangrijke film. Met de vier daaraan voorafgaande films en de korte filmpjes uit de jaren '30 levert Bambi de Studio een ontzaglijk reservoir aan vormen en technieken op. Disney's tekenaars kunnen nu met alles uit de voeten. 

 

 

tekst: Richard Verheul, bron: Randspoor 2, Inleidende notities over de animatiefilm


© www.disneyarchief.nl