|
Het is niet goed mogelijk om de betekenis te
overschatten die Walt Disney op de ontwikkeling van de animatiefilm gehad
heeft. In de geschiedenis van de animatiefilm is Disney een werkelijk fenomeen.
Na Disney is de animatiefilm niet meer wat hij vòòr deze was.
Zelfs collega's die het artistiek met Disney volslagen oneens waren en andere
wegen insloegen, hebben ervaren dat de animatiefilm in perioden vòòr
en nà Disney ingedeeld kan worden.
Introduktie Het is bepaald geen vetpot en twee broers, Herbert en Raymon, keren terug naar Chicago. Walt en Roy moeten op de boerderij meehelpen. Walt begint dan te tekenen. Zijn ouders zijn er inmiddels achter gekomen dat het boerenbedrijf niets voor ze is, in 1910 wordt alles verkocht en het gezin verhuist naar Kansas City. Daar koopt Disney senior een kranten-distributie-onderneming en dat betekent dat Roy en Walt vroeg uit bed moeten om mee te helpen de vrachtwagens van de Kansas City Star te beladen. Walt blijft tussen de bedrijven door tekenen en hij ontwikkelt een grote belangstelling voor alles wat met drama te maken heeft. Elias Disney geeft Walt de kans lessen te volgen aan het Kansas City Art Institute. Walter is dan veertien jaar. In 1917 is het weer zo ver: de familie verhuist opnieuw. Nu weer terug naar Chicago waar vader Disney een aandeel koopt in een kleine fabriek. Walter blijft in Kansas City achter omdat hij zijn school moet afmaken, Roy heeft een baantje als kassier bij een bank. 's Zomers is Walt venter op de Santa Fe-spoorlijn - hij verkoopt kranten, fruit, snoep en frisdrank. In de herfst gaat ook hij naar Chicago terug en hij gaat dan naar de McKinley High School. Hij maakt er tekeningen voor de schoolkrant en hij krijgt speciale tekenles van de striptekenaar Larry Gossett. De Eerste Wereldoorlog is gaande en Roy neemt dienst bij de marine. Walt wil ook wel, maar hij is te jong. Dan ontdekt hij dat je voor ambulance-chauffeur slechts zeventien jaar hoeft te zijn, en, ofschoon hij pas zestien is, slaagt hij er toch in dienst te nemen. Voordat hij echter aan de oorlog kan meedoen wordt de wapenstilstand getekend. Er is echter een grote behoefte aan chauffeurs en Walt wordt naar Frankrijk gestuurd, hij wordt daar toegevoegd aan een militaire kantine in Neufchateau. Hij verwerft zich al gauw een reputatie als de officieuze tekenaar van het onderdeel en hij verdient een paar francs extra met het schilderen van nep-onderscheidingen op de leren jasjes van zijn kameraden en het camoufleren van buitgemaakte Duitse helmen, zodat ze door konden gaan voor helmen van sluipschutters.
Maar dan leest Disney een advertentie in een krant waarin een baan wordt aangeboden bij een firma die Kansas City Slide Company heet (later wordt dat Kansas City Film Ad). Ze maken reclamedia's voor bioscopen en - wat we nu beoordelen als tamelijk onhandige - tekenfilmpjes. Het nieuwe medium en het daarbij behorend salaris spreken Disney wel aan, hij gaat solliciteren en ze nemen hem. Iwerks neemt de zaak die ze samen zijn begonnen over, maar na een korte tijd switcht ook hij naar dit bedrijf over. De tekenfilmpjes die bij Kansas City Film Ad gemaakt worden zijn over het algemeen stop-action films van gelede kartonnen figuurtjes, een techniek die geen enkele mogelijkheid biedt tot een natuurlijk realisme. Disney en Iwerks leren er hoe dan ook erg veel. Het duurt niet lang of Disney leent een camera om op eigen gelegenheid een eigen tekenfilm te realiseren. Het is een korte film met actuele grappen, een beetje als een krantestrip gemaakt. Hij slaagt erin het filmpje aan een plaatselijke bioscoop, het Newman Theatre, te verkopen.
Terwijl hij deze korte films maakt, bouwt Disney
tegelijk aan zijn staf. Buiten Iwerks bestaat die op een zeker moment uit
Rudolf Ising, Hugh en Walker Harman, Carmen 'Max' Maxwell en Red Lyon.
Met Alice's Wonderland onder de arm vertrekt
Disney in de zomer van 1923 naar Californië. Hij gaat in Los Angeles
bij een oom wonen. Hij zoekt werk en in zijn vrije tijd bouwt hij een tafel
voor de animatie-camera die hij op de kop getikt heeft. Nog geen twee maanden
later sluit hij een contract met een filmdistributeur uit New York voor een
reeks Alices Comedies en huurt hij studioruimte in Hollywood. In de zomer
van 1925 breidt hij zijn staf uit vanwege het succes van zes nieuwe Alice-films
die hij in Hollywood gemaakt heeft. Als eerste produktie uit de serie Alice's Comedies komt Alice's day at sea tot stand. De produktie in die eerste jaren loopt in hoog tempo en in films als Alice's Wild West Show (1924), Alice and the Three Bears (1924) of Alice and the Dog Catcher (1924) is de aanwezigheid van kinderen naast de getekende dieren nog erg groot. Naarmate het succes van deze reeks groter wordt, wordt er meer aandacht aan de tekeningen zelf geschonken. In 1927 komt Disney met de nog altijd in de bioscoop en op televisie vertoonde films van Oswald the Lucky Rabbit. Een jaar later pas wordt Mickey Mouse getekend. Rond 1927 wordt het duidelijk dat de Alice Comedies plaats moeten maken voor iets anders, wil de studio economisch gezond blijven. Men is dan bezig aan de 60ste aflevering en veel langer kunnen ze er niet mee doorgaan. Ook het gebruik van gespeelde fragmenten legt Disney beperkingen op en hij verlangt ook terug naar de zuivere tekenfilm. De studio begint aan een nieuwe serie: Oswald, The Lucky Rabbit (1926). |
tekst: Richard Verheul, bron: Randspoor 2, Inleidende notities over de animatiefilm